تاثیر ماموگرافی بر پروتز سینه همواره دغدغه بسیاری از کسانی است که اقدام به کاشت ایمپلنت سینه کردهاند و نگران عکسبرداریهای آینده هستند. در واقع، قرار گرفتن پروتز در بافت سینه ممکن است باعث دشواری در بررسی بخشهایی از سینه شود. ماموگرافی در شناسایی زودهنگام تودههای سرطانی بسیار مفید است. در ادامه، مهمترین ابعاد تأثیر ماموگرافی بر پروتز سینه، دشواریهای احتمالی، راهکارهای کاهش خطر و جایگزینهای موجود را بررسی خواهیم کرد.
ماموگرافی و پروتز سینه
ماموگرافی روشی است که بهوسیله پرتوهای اشعه ایکس انجام میگیرد و در تشخیص تودههای پستانی یا هرگونه دگرگونی مشکوک در بافت سینه نقش کلیدی ایفا میکند. در این شیوه، از فرد خواسته میشود سینه خود را روی صفحهای قرار دهد تا فشرده شود. این فشردگی کمک میکند ضخامت بافت کاهش یابد و تصویر واضحتری در اختیار متخصص رادیولوژی قرار بگیرد. مزایای انجام ماموگرافی عبارتند از:
- تشخیص زودهنگام سرطان: هرچه تودهها زودتر دیده شوند، احتمال کنترل آنها افزایش مییابد و میتوان اقدامات درمانی را سریعتر آغاز کرد.
- بررسی تومورهای نهانی: گاهی ممکن است تودهای شکل بگیرد اما در مراحل اولیه آنقدر کوچک باشد که نه خود فرد و نه بهترین دکتر جراح پروتز سینه حین معاینه متوجه آن نشوند. ماموگرافی میتواند چنین ناهنجاریهایی را ظاهر کند.
- کمخطر بودن اشعه: میزان اشعه در طول ماموگرافی بسیار پایین است و معمولاً خطری جدی برای سینه ایجاد نمیکند.با این حال، تاثیر ماموگرافی بر پروتز سینه نیز جنبهای مهم است که باید در نظر گرفته شود.
پروتز سینه مانع از انجام ماموگرافی میشود؟
پروتز سینه غالباً از مواد سیلیکونی ساخته شده است و این مواد ممکن است باعث شوند پرتوهای اشعه ایکس نتوانند همه بخشهای سینه را عبور کنند. در نتیجه، احتمال دارد بخشهایی از بافت پستان بهخوبی در تصویر دیده نشود. بااینحال، متخصص رادیولوژی برای تصویربرداری دقیقتر از سینههای دارای ایمپلنت، روش هایی ویژه بهکار میگیرد:
- تصویرهای اضافه: در زنانی که پروتز دارند، معمولا بیش از چهار تصویر استاندارد گرفته میشود. این کار سبب میشود بافتهای جلو و کنار پروتز به خوبی دیده شوند.
- حرکت دادن پروتز: در مواقعی برای دیدن بهتر بخشی از بافت پستان، ایمپلنت را تا حدی به عقب میرانند تا لایه جلویی سینه فشرده شود. در این حالت، احتمال دیده شدن جزئیات بیشتری از بافت واقعی سینه وجود دارد.
تغییرات در تصویر ماموگرافی در افراد دارای پروتز سینه
کاشت ایمپلنت میتواند ظاهر عکسهای ماموگرافی را تحتتأثیر قرار دهد. برخی نقاط در تصویر ممکن است کمی تیره یا تار شوند. روش اشعه ایکس همیشه قادر نیست آزادانه از ماده سیلیکون عبور کند، به همین دلیل بخشهایی از بافت پستان پوشیده میشود.
- اگر پروتز سالها پیش کاشته شده باشد، گاه بافتهای اطراف آن دچار تغییرات جزئی میشوند و این موضوع نیز روی تفسیر تصاویر تأثیر میگذارد.
- بسته به محل قرارگیری ایمپلنت (زیر عضله سینه یا زیر بافت پستان)، میزان دید رادیولوژیست تغییر میکند. قرار گرفتن پروتز پشت عضله، عبور اشعه را سادهتر میسازد؛ زیرا بافت اصلی سینه جلوتر واقع شده است و دیدن تودههای احتمالی راحتتر خواهد بود.
معایب مربوط به ماموگرافی در افراد دارای پروتز
- احتمال درد یا احساس ناراحتی بیشتر: برای تصویربرداری شفاف، سینه باید فشرده شود. این فشار ممکن است در افرادی که پروتز دارند بیشتر حس شود و کمی آزاردهنده باشد. چون ایمپلنت مانع از انعطاف طبیعی بافت میشود.
- خطر پارگی پروتز سینه: هرچند کم، احتمال دارد پروتز هنگام فشردهسازی ترک بخورد یا دچار پارگی شود. این اتفاق در مواردی رخ میدهد که ایمپلنت از پیش دچار مشکلی بوده و بهصورت جزئی آسیبدیده است.
روشهای ویژه ماموگرافی برای بیماران با پروتز سینه
تاثیر ماموگرافی بر پروتز سینه موضوعی است که متخصصان ماموگرافی در سالهای اخیر به آن توجه ویژهای داشتهاند. آنان تلاش کردهاند شیوههای خاصی را طراحی کنند تا کمترین مقدار فشار به پروتز وارد شود و همزمان تصویربرداری کاملتری انجام شود. برخی از این روشها عبارتاند از:
- تکنیک جابهجایی ایمپلنت (Eklund View): در این روش، شخص در چند زاویه متفاوت قرار میگیرد تا ایمپلنت را کمی عقب بفرستند و بخشهای جلویی سینه با دقت بیشتری دیده شوند. در نتیجه، تصاویری اضافه علاوه بر معمول، تهیه خواهد شد.
- ماموگرافی سهبعدی (DBT): در سالهای اخیر، نسخه سهبعدی ماموگرافی توسعه یافته که سینه را از زوایای گوناگون بررسی میکند. این کار باعث افزایش شانس دیدن بافتهای مخفی شده پشت ایمپلنت خواهد شد.
جایگزینهای ماموگرافی برای افرادی که پروتز سینه انجام دادند
گرچه ماموگرافی همچنان روش اصلی غربالگری سرطان سینه شناخته میشود، گاه برای افرادی که پروتز دارند یا بافت سینه آنها تراکم بالایی دارد، روشهای مکمل نیز مفید است:
- سونوگرافی سینه: این روش با امواج فراصوت انجام میشود و در تشخیص کیستها و تودههای جامد کمک بزرگی است. البته نمیتوان از آن بهعنوان غربالگری جامع استفاده کرد؛ چرا که رسوبات کلسیمی ریز را تشخیص نمیدهد.
- MRI سینه: برای ارزیابیهای دقیقتر، شیوه تصویربرداری پیشرفتهتر مانند MRI پیشنهاد میشود. در این روش از امواج مغناطیسی استفاده میگردد و میتوان با دقت بالاتری ضایعات مشکوک پستان را زیر نظر گرفت.
- سیتی اسکن با رزولوشن پایین تر: کاربرد زیادی ندارد و معمولا در مواقع محدودی که نیاز تشخیصی بالایی وجود داشته باشد، از آن بهره میبرند. اما دقت ماموگرافی یا MRI اغلب بالاتر است.
راهکارهایی برای کم کردن آسیب احتمالی افراد دارای پروتز سینه
- اطلاعرسانی: پیش از گرفتن وقت از مرکز تصویربرداری، گفتن اینکه فرد پروتز دارد بسیار مهم است. زیرا برخی مراکز تخصص و تجهیزات ویژه جهت انجام ماموگرافی در این شرایط دارند و میتوانند عکسهای بیشتری بگیرند.
- دقت در انتخاب زمان: بهتر است ماموگرافی زمانی انجام شود که سینه حساسیت کمتری دارد. بهطور معمول، یک هفته پس از پایان دوره قاعدگی بافت سینه کمتر متورم یا دردناک است.
- معاینه دستی همیشگی: همه افرادی که پروتز دارند، باید به شکل دورهای، سینه خود را لمس کنند تا در صورت مشاهده توده یا تغییر شکل، سریع به پزشک مراجعه کنند.
- بررسی دورهای پروتز: پروتزها ممکن است در طول زمان دچار پارگی یا فرسودگی شوند. چنانچه فرد حس میکند ایمپلنت سینه سفتتر شده یا تغییر ظاهری دارد، حتماً باید به پزشک متخصص اطلاع دهد.
سوالات متداول تاثیر ماموگرافی بر پروتز سینه
خطر پارگی شدید طی ماموگرافی بسیار کم است. بااینحال، در افرادی که قبلا ایمپلنتشان آسیب دیده یا نشتی داشته، امکان دارد همان پارگی جزئی بیشتر شود. بهتر است قبل از انجام ماموگرافی، پزشک رادیولوژی را در جریان گذاشت تا فشار بیشازحد به سینه وارد نشود.
همیشه احتمال دارد پروتز قسمتهایی از بافت را بپوشاند. برای جبران این مسئله، متخصصان چند تصویر اضافی از زوایای گوناگون میگیرند. همچنین در صورت نیاز، سونوگرافی یا MRI تجویز میشود تا کوچکترین ضایعات هم آشکار گردد. بهتر است فرد gap های زمانی طولانی میان معاینهها قرار ندهد.
ماموگرافی سهبعدی تصویری دقیقتر در اختیار می گذارد. این روش میتواند سینه را به شکل لایهلایه ببیند و فضاهای دور از دسترس را نشان دهد. افرادی که بافت متراکم، کیستهای مشکوک یا پروتز دارند، گاهی از ماموگرافی سهبعدی منفعت بیشتری میبرند. البته نوع مرکز تصویربرداری و امکانات آن نیز عامل مهمی است.
نتیجه گیری
برخورداری از پروتز سینه مانع دریافت خدمات ماموگرافی نیست. گرچه دشواریهایی مانند کاهش سطح دید و خطر پارگی پروتز را نباید نادیده گرفت، اما رعایت توصیههای درست، یافتن مرکز تخصصی و آگاهی دادن کامل به گروه رادیولوژی، تصویربرداری را تا حد قابل توجهی دقیق خواهد کرد. علاوه بر این، بهرهگیری از سونوگرافی یا MRI بهعنوان تکمیلگر ماموگرافی، در تشخیص زودهنگام تودههای نهفته کمک فراوانی خواهد داشت.
0 Comments